Markaya Tecavüzün tespiti, Franchise sözleşmesi, Tecavüzün kaldırılmasının tazminata engel olmayacağı
Markaya Tecavüzün tespiti, Franchise sözleşmesi, Tecavüzün kaldırılmasının tazminata engel olmayacağı
Marka Sahibinin Tek Tarafli Irade Beyani Ile Lisans Hakkindan Vazgeçebilecegi Bu Sözlesmenin Haksiz Feshi Halinde Lisans Alanin Varsa Tazminat Isteyebilecegi Bu Davanin Ise Eldeki Markaya Tecavüz Davasinda Sonuca Etkili Olmayacagi Açik Olup Mahkemece Franchise Sözlesmesinin Haksiz Feshedildigine Dair Davalarin Varligi Dikkate Alinmaksizin Karar Verilmesinin Dogru Görüldügü hakkinda
T.C.
IZMIR BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI
11. HUKUK DAIRESI
E. 2018/1770
K. 2021/1442
T. 1.12.2021
MARKAYA TECAVÜZÜN ÖNLENMESI MADDI MANEVI TAZMINAT ( Marka Sahibinin Tek Tarafli Irade Beyani Ile Lisans Hakkindan Vazgeçebilecegi Bu Sözlesmenin Haksiz Feshi Halinde Lisans Alanin Varsa Tazminat Isteyebilecegi Bu Davanin Ise Eldeki Markaya Tecavüz Davasinda Sonuca Etkili Olmayacagi Açik Olup Mahkemece Franchise Sözlesmesinin Haksiz Feshedildigine Dair Davalarin Varligi Dikkate Alinmaksizin Karar Verilmesinin Dogru Görüldügü )
LISANS SÖZLESMESINE GÖRE YOKSUN KALINAN KAZANCIN TESPITI ( Markaya Tecavüzün Önlenmesi ve Tazminat – Dosyadaki Franchise Sözlesmesi Lisans Sözlesmesi Niteligi Tasidigindan Bu Sözlesme Hükümlerine Göre Yoksun Kalinan Kazancin Tespiti Yerinde Olup Mahkemece Takdir Edilen Maddi ve Manevi Tazminatin Dosya Kapsamina Zararin Agirligina ve Hakkaniyete Uygun Bulundugu )
MARKAYA TECAVÜZÜN TESPITINDEN SONRA TECAVÜZÜN KALDIRILMASININ TECAVÜZÜN TESPITINE VE TAZMINATA HÜKMEDILMESINE ENGEL TESKIL ETMEYECEGI ( Bilirkisi Raporunda Belirtildigi Üzere Davalinin Dava Tarihinden Sonra 31.05.2017 Tarihinde Savciliga Basvurarak Tecavüzünün Bulunmadigi Yönünde Tespit Yapilmasini Istedigi Dikkate Alindiginda Tespit Tarihi Olan 18.11.2016 Ile Dava Tarihi Olan 18.04.2017 Tarihine Kadar Geçen Süre Için Maddi Tazminat Hesabi Yapilmasinin Dogru Bulundugu )
MANEVI TAZMINAT TALEBININ KISMEN KABULÜ ( Markaya Tecavüzün Önlenmesi – Mahkemece Manevi Tazminat Talebinin Kismen Kabulüne Karar Verilmis Olmasina Ragmen AAÜT Uyarinca Davali Yararina Ret Vekalet Ücretine Hükmedilmemis Olmasinin Dogru Olmadigi )
6769/m.151
ÖZET : Dava, markaya tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine iliskindir.
1- Davali vekili franchise sözlesmesinin feshinin hakli olmadigini, müvekkilinin borcunun bulunmadigini ileri sürerek bu konuda açilan davalar dikkate alinarak eldeki markaya tecavüz davasinin reddi gerektigini istinaf nedeni olarak ileri sürmüs ise de marka sahibinin tek tarafli irade beyani ile lisans hakkindan vazgeçebilecegi, bu sözlesmenin haksiz feshi halinde lisans alanin varsa tazminat isteyebilecegi, bu davanin ise eldeki markaya tecavüz davasinda sonuca etkili olmayacagi açiktir. O nedenle mahkemece franchise sözlesmesinin haksiz feshedildigine dair davalarin varligi dikkate alinmaksizin karar verilmesi dogrudur.
2- Davaci vekili yargilama sirasinda SMK 151/c maddesine göre yoksun kalinan kazançin lisans sözlesmesine göre tespitini istemistir. Dosyadaki franchise sözlesmesi lisans sözlesmesi niteligi tasidigindan bu sözlesme hükümlerine göre yoksun kalinan kazancin tespiti yerinde olup mahkemece takdir edilen maddi ve manevi tazminat dosya kapsamina, zararin agirligina ve hakkaniyete uygun bulunmustur. Davali vekili, müvekkilinin delil tespitinden sonra tecavüzünü sonlandirdigini ileri sürmüs ise de tecavüzün tespitinden sonra tecavüzün kaldirilmasi tecavüzün tespitine ve tazminata hükmedilmesine engel degildir. Bilirkisi raporunda belirtildigi üzere davalinin dava tarihinden sonra 31.05.2017 tarihinde savciliga basvurarak tecavüzünün bulunmadigi yönünde tespit yapilmasini istedigi dikkate alindiginda tespit tarihi olan 18.11.2016 ile dava tarihi olan 18.04.2017 tarihine kadar geçen süre için maddi tazminat hesabi yapilmasi dogru bulunmustur. Ancak mahkemece manevi tazminat talebinin kismen kabulüne karar verilmis olmasina ragmen AAÜT uyarinca davali yararina ret vekalet ücretine hükmedilmemis olmasi dogru olmayip davali vekilinin sadece bu yöndeki istinaf itirazi hakli bulunarak ilk derece mahkemesi kararina sadece manevi tazminat ret vekalet ücreti eklenmesi gerektigi kanaatine varilmistir.
DAVA : Izmir Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 07.06.2018 tarih 2017/73 E. 2018/95 K. sayili kararin Dairemizce incelenmesi davali vekili tarafindan istenmis ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildigi anlasilmis olmakla, üye tarafindan düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, durusma tutanaklari ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREGI DÜSÜNÜLDÜ :
KARAR : DAVA : Davacilar vekili, müvekkili sirketin Konyali A. Usta, müvekkili sirket müdürü olan diger müvekkili M. Z. B.’un da Konyali A. Usta, isim benzer lezzet asla, Özkonyali A. Usta, Konyali A. Usta, Haskonyali A. Usta, Konyali A. Usta, Konyali A. Usta Lezzet Lokantasi ve Konyali A. Usta+sekil markalari bulundugunu, müvekkilinin Konyali A. Usta markasiyla Türkiye’de kirka yakin subeyle faaliyet gösterdigini, müvekkili sirket ile davali arasinda imzalanan 16.03.2016 tarihli franchise sözlesmesi geregince müvekkilinin mühnasiran Konyali A. Usta ticari ad ve unvanini kullanma hakkini 5 yil süreli olarak davaliya verildigini, davalinin bu sözlesme geregi müvekkiline ciro primi borcunu ödemedigi için 30.09.2016 tarihili noter ihtarnameyle franchise sözlesmesinin hakli nedenlerle feshedildigi, sözlesme geregi imtiyaza konu olan logo, tabela, levha ve reklam araçlarinin derhal indirilmesi bildirildigini, buna ragmen davalinin müvekkiline ait tescilli markayi izinsiz ve hukuka aykiri sekilde kullanmaya devam ettigini, Foça Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/131D.Is sayili dosyasinda bu durumun tespit edildigini, kesif mahallinde davalinin isyerinde Konyali A. Usta, isim benzer lezzet asla tabelalarinin asili sekilde görüldügünü, müvekkilinin sikayeti üzerine polis memurlari tarafindan yapilan olay yeri inceleme tutanagi ve çekilen fotograflarla da markaya tecavüzün sabit oldugunu ileri sürerek, marka hakkina tecavüzün önlenmesine, müvekkili markasina iltibas olusturan tüm ürünlerin toplatilmasina, 1.000,00 TL maddi tazminatin marka hakkina tecavüz fiilinin olustugu 22.11.2016 tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsiline, 10.000,00 TL manevi tazminatin yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmis, 20.10.2017 tarihli dilekçesiyle yoksun kalinan kazancin SMK’nin 151/2-c maddesi uyarinca lisans bedeline göre tespitini istemis, islah dilekçesiyle maddi tazminat talebini bilirkisi raporundaki gibi toplam 22.094,62 TL’ye yükseltmistir.
CEVAP : Davali vekili, 30.09.2016 tarihi itibariyle franchising sözlesmesi hakli sebeple feshedildigi iddia edilmis ise de ortada hakli bir sebep bulunmadigini, Foça Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/131 D.Is sayili dosyasi ve Foça C.Bassavciliginin 2016/2320 Sayili dosyasi ile müvekkiline ait isyerinde yapilan tespit islemlerinden sonra müvekkili tarafindan Konyali A. Usta logo ve tabelalarin kaldirildigini, baskaca reklam vasitasi, basili evrak, menü, brosür ve ürün kullanilmadigini, bu hususun tespiti için müvekkilince mahkemeye basvuruldugunu, dosya numarasi ve bilirkisi raporunun dosyaya ibraz edilecegini, müvekkilinin franchising sözlesmesindeki sartlari ihlal etmedigini, dava konusu Konyali A. Usta markasi davaci sirkete ait olup franchising sözlesmesi de bu sirketle imzalandigini, davaci M. Z. B.’in müvekkile dava açamayacagini savunarak davanin reddini isitemistir.
ILK DERECE MAHKEMESI KARARININ ÖZETI : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkisi raporu ve tüm dosya kapsamina göre, davacilardan M. Z. B.’un marka tescil sahibi, davaci sirketin de markalar üzerinde lisans sahibi oldugu, davaci sirketi diger davaci M. Z. B.’un kurdugu, taraflar arasindaki geçerli ticari iliski ile baslayan marka kullanimi sözlesmenin feshi ile sonlandirilmasi gerektigi halde, davalinin fesihten sonra kullanimi sürdürdügü, sözlesmenin feshi ile davanin açildigi tarih arasinda davalinin kullanimini sürdürmesine bagli olarak marka sahibinin yoksun kaldigi kâri talep edebilecegi, marka sahibinin her zaman vermis oldugu kullanim iznini geri alabilecegi, bu konuda devam eden davanin incelenemeyecegi, davali tarafin feshe ragmen markayi kullanmasi, marka hakkina tecavüz olusturdugu gerekçesiyle, davanin kismen kabulüyle davali tarafin Konyali A. Usta markasini yiyecek, içecek hizmetinde kullanmasinin tecavüz olusturmasi nedeniyle önlenmesine, tecavüz olusturan her türlü ilgili isaret içeren tanitim gereçlerinin, tabelalarinin, sarf malzemelerinin kaldirilmasina, toplatilmasina, 21.094,62 TL maddi tazminatin islah tarihi olan 24.04.2018 tarihinden itibaren isleyen ticari faiziyle birlikte, 1.000,00 TL’lik maddi tazminatin ve 5.000,00 TL manevi tazminatin ise dava tarihinden isleyen yasal faiziyle birlikte davalidan alinarak davaci tarafa ödenmesine karar verilmistir.
Karara karsi davali vekili tarafindan istinaf yoluna basvurulmustur.
ISTINAF NEDENLERI : Davali vekili, 29.11.2016 tarihi itibariyle Foça Cumhuriyet Bassavciligi’nin 2016/2320 Sayili sorusturma dosyasi kapsaminda yapilan tespit islemlerinden sonra müvekkiline ait isyerinden tabelalarin kaldirildigini, sorusturma dosyasi delil listesinde belirtildigi halde mahkemece incelenmedigini, davaci tarafça sözlesmenin haksiz olarak feshinden sonra yoksun kalinan kazanç üzerine maddi tazminat talebinde bulunulmasinin hukuka aykirilik teskil ettigini, davaci tarafça, müvekkili tarafindan sözlesme kapsaminda ciro primlerinin ödenmedigi gerekçesiyle sözlesme feshedilmis ve bu konuda üç farkli icra takibi baslatilmis ise de Izmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/1441 E ve Izmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2017/560E sayili itirazin iptali davalari kapsaminda alinan bilirkisi raporlari ile müvekkilinin davaci tarafa ciro prim borcu olmadigi, aksine fazla ödeme yaptiginin tespit edildigini, mahkemece bu takip ve dava dosyalarinin ilgili olmadigi belirtilmis ise de bu davalardan davaci tarafin sözlesmeyi haksiz feshettiginin anlasilacagini, sözlesmeyi haksiz olarak fesheden davaci taraf lehine maddi ve manevi tazminat verilmesine iliskin kararin hukukun genel ilkeleri ve hakkaniyetle bagdasmadigini, ilk derece mahkemesince davanin kismen kabul, kismen reddine karar verildigi halde, reddedilen kisim yönünden müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykiri oldugunu istinaf nedeni olarak ileri sürmekle kararin kaldirilmasini istemistir.
GEREKÇE : Dava, markaya tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine iliskin olup ilk derece mahkemesince yukarida yazili gerekçeyle davanin kismen kabulüne karar verilmistir.
Dairemizce HMK’nin 355. maddesi uyarinca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine iliskin sebeplerle sinirli olarak istinaf incelemesi yapilmistir. Davacilar vekili, müvekkili sirket ile davali arasindaki franchise sözlesmesi kapsaminda müvekkillerine ait markanin davaliya kullandirildigini, franchise sözlesmesinin feshine ragmen davalinin markayi kullandigini ileri sürerek markaya tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmustur.
Dosyaya giren ve bilirkisi tarafindan incelenen marka tescil belgelerine göre davaci M. Z. B., dava konusu 2015/76692, 2011/11209 ve 2011/13165 Sayili markalarin sahibidir. Dosyadaki delillere göre marka sahibi olan davaci M. Z. B.’un davaci sirketin tek hissedari olup davacilar arasinda lisans sözlesmesi iliskisi bulundugu, bu minvalde davaci sirketin de davali ile 16.03.2016 tarihinde franchise sözlesmesi imzaladigi, bu sözlesme kapsaminda davaliya dava konusu Konyali A. Usta markasinin kullanilmasi hakki tanindigi, sözlesmenin davaci sirket tarafindan tek tarafli irade beyani ile 30.09.2016 tarihli noter ihtarnamesiyle feshedildigi, 18.11.2016 tarihinde delil tespiti kesfi yapilarak alinan bilirkisi raporu ve 29.11.2016 tarihli polis memurlarinca tutulan olay yeri görgü ve tespit tutanaginda davalinin tabelalarinda markayi kullanmaya devam ettigi anlasilmaktadir. Mahkemece benimsenen bilirkisi raporunda da davalinin eyleminin markaya tecavüz olusturdugu belirtilmistir. Davali vekili franchise sözlesmesinin feshinin hakli olmadigini, müvekkilinin borcunun bulunmadigini ileri sürerek bu konuda açilan davalar dikkate alinarak eldeki markaya tecavüz davasinin reddi gerektigini istinaf nedeni olarak ileri sürmüs ise de marka sahibinin tek tarafli irade beyani ile lisans hakkindan vazgeçebilecegi, bu sözlesmenin haksiz feshi halinde lisans alanin varsa tazminat isteyebilecegi, bu davanin ise eldeki markaya tecavüz davasinda sonuca etkili olmayacagi açiktir. O nedenle mahkemece franchise sözlesmesinin haksiz feshedildigine dair davalarin varligi dikkate alinmaksizin karar verilmesi dogrudur.
Davaci vekili yargilama sirasinda SMK’nni 151/-c maddesine göre yoksun kalinan kazançin lisans sözlesmesine göre tespitini istemistir. Dosyadaki franchise sözlesmesi lisans sözlesmesi niteligi tasidigindan bu sözlesme hükümlerine göre yoksun kalinan kazancin tespiti yerinde olup mahkemece takdir edilen maddi ve manevi tazminat dosya kapsamina, zararin agirligina ve hakkaniyete uygun bulunmustur. Davali vekili, müvekkilinin delil tespitinden sonra tecavüzünü sonlandirdigini ileri sürmüs ise de tecavüzün tespitinden sonra tecavüzün kaldirilmasi tecavüzün tespitine ve tazminata hükmedilmesine engel degildir. Bilirkisi raporunda belirtildigi üzere davalinin dava tarihinden sonra 31.05.2017 tarihinde savciliga basvurarak tecavüzünün bulunmadigi yönünde tespit yapilmasini istedigi dikkate alindiginda tespit tarihi olan 18.11.2016 ile dava tarihi olan 18.04.2017 tarihine kadar geçen süre için maddi tazminat hesabi yapilmasi dogru bulunmustur.
Ancak mahkemece manevi tazminat talebinin kismen kabulüne karar verilmis olmasina ragmen AAÜT uyarinca davali yararina ret vekalet ücretine hükmedilmemis olmasi dogru olmayip davali vekilinin sadece bu yöndeki istinaf itirazi hakli bulunarak ilk derece mahkemesi kararina sadece manevi tazminat ret vekalet ücreti eklenmesi gerektigi kanaatine varilmistir.
Bu durumda, yeniden yargilama yapilmasina ihtiyaç duyulmadigindan Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2 maddesi uyarinca istinaf basvurusunun kismen kabulüyle ilk derece mahkemesi karari kaldirilarak sadece istinaf dilekçesi kapsaminda kalan davali yararina manevi tazminat ret vekalet ücreti yönünden yeniden esas hakkinda karar verilmesi gerekmis, ilk derece mahkemesi kararinin diger kisimlari aynen tekrar edilmistir.
SONUÇ : Yukarida açiklanan nedenlerle;
1-) Davali vekilinin istinaf basvurusunun KABULÜ ile Izmir Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 07.06.2018 tarih 2017/73 E. 2018/95 K sayili kararinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2 maddesi uyarinca KALDIRILMASINA,
2-) Davanin kismen kabulüne,
Davali tarafin Konyali A. Usta markasini yiyecek, içecek hizmetinde kullanmasinin tecavüz olusturmasi nedeniyle önlenmesine, tecavüz olusturan her türlü ilgili isaret içeren tanitim gereçlerinin, tabelalarinin, sarf malzemelerinin kaldirilmasina, toplatilmasina,
21.094,62 TL maddi tazminatin islah tarihi olan 24.04.2018’den isleyen ticari faiziyle birlikte, 1.000,00 TL’lik maddi tazminatin ve 5.000,00 TL manevi tazminatin ise dava tarihinden isleyen yasal faiziyle birlikte davalidan alinarak, davaci tarafa ödenmesine,
Alinmasi gereken 1.850,83 TL karar harcinin davaci tarafindan pesin olarak yatirilan (187,86 + 360,24) 548,10 TL harçtan mahsubu ile eksik 1.302,73 TL harcin davalidan alinarak Hazine’ye irat kaydina, davaci tarafindan pesin olarak yatirilan 548,10 TL harcin da davalidan alinarak, davaci tarafa ödenmesine,
Davaci kendini vekil ile temsil ettirdiginden, markaya tecavüz ve maddi tazminat davasi kabul edilmekle, AAÜT’ne göre belirlenen nispi tutar arttirilmakla, 3.145,00 TL vekâlet ücretinin davalidan alinarak, davaci tarafa ödenmesine,
Davaci kendini vekil ile temsil ettirdiginden, manevi tazminat davasi kismen kabul edilmekle, AAÜT.’ne göre belirlenen nispi tutar arttirilmakla 3.145,00 TL vekâlet ücretinin davalidan alinarak, davaci tarafa ödenmesine,
Manevi tazminatin reddedilen kismi dikkate alinarak karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarinca 3.145,00 TL vekalet ücretinin davacilardan alinarak davaliya verilmesine,
Davaci tarafindan yapilan 31,40 TL basvurma harci, 9,20 TL vekâlet harci, 8 tebligat gideri 92,50 TL, 4 müzekkere gideri 49,80 TL, 1.100 TL bilirkisi ücreti ve Foça AHM’nin 2016/131 D.is sayili dosyasinda yapilan 29,20 TL basvurma harci, 48,10 TL pesin harç, 4,30 TL vekâlet harci, 50 TL kesif araç ücreti, 206,30 TL kesif harci, 200 TL bilirkisi ücreti olmak üzere, toplam 1.820,80 TL yargilama giderinin davalidan alinarak, davaci tarafa ödenmesine,
Davali tarafindan yargilama gideri yapilmadigindan bu konuda karara yer olmadigina,
Kalan ve kullanilmayan gider avanslarinin karar kesinlestiginde ilgili yanlara iadesine,
3-) Istinaf yoluna basvuran tarafindan yatirilan istinaf harcinin talep halinde istinaf yoluna basvurana iadesine,
4-) Istinaf basvurusu nedeniyle davali tarafindan yapilan 98,10 TL istinaf yoluna basvuru harci, 38,38 TL tebligat ve posta masrafi olmak üzere toplam 136,48 TL istinaf yargilama giderinin istinaftaki haklilik durumuna göre 13,64 TL’sinin davacidan alinarak davaliya verilmesine, kalanin davali üzerinde birakilmasi
Dosya üzerinden yapilan inceleme neticesinde, kararin tebliginden itibaren iki hafta içinde Yargitay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açik olmak üzere oybirligiyle karar verildi.01.12.2021
kazanci.com.tr