Bankanın Konut Kredisinden Kaynaklanan Alacak istemi, Tahsil edilmemiş olan meblağın iadesi

ÖZET : Dava, konut kredisinden kaynaklanan alacak istemine iliskindir. Olayda, dosya içerisindeki ödeme planlarindan, taksitlerin yalnizca sözlesme bedelleri olan 73.150,00TL ve 50.000,00TL üzerinden hesaplandigi, kredi masraflarinin bu tutara eklenmedigi anlasilmaktadir. Müsteri hesap özetleri incelendiginde ise, çekilen kredilerin tamaminin kredi sözlesmelerine konu tasinmazlarin saticilarina havale edildigi, sözlesme masraflarinin tüketicinin kredinin kullanilmasi öncesinde mevcut olan mevduat bakiyesinden pesinen tahsil edildigi açikça görülmektedir. Mahkemece, dosya kapsamina uygun olmayan tespitlere dayali bilirkisi raporu esas alinarak kendisinden tahsil edilmemis bir meblagi tüketiciye iade etmek davacinin sebepsiz zenginlesmesi sonucunu doguracagindan bu miktar yönünden davanin reddine karar verilmesi gereklidir.

Açiklanan nedenlerle, hatali degerlendirmeyle verilen direnme karari açiklanan bu degisik gerekçe ve nedenlerden dolayi bozulmasi gerekir.

T.C.
YARGITAY
HUKUK GENEL KURULU
E. 2017/13-645
K. 2021/100
T. 18.2.2021

KONUT KREDISINDEN KAYNAKLANAN ALACAK ISTEMI ( Dosya Içerisindeki Ödeme Planlarindan Taksitlerin Yalnizca Sözlesme Bedelleri Olan 73.150,00TL ve 50.000,00TL Üzerinden Hesaplandigi ve Kredi Masraflarinin Bu Tutara Eklenmedigi – Müsteri Hesap Özetleri Incelendiginde Çekilen Kredilerin Tamaminin Kredi Sözlesmelerine Konu Tasinmazlarin Saticilarina Havale Edildigi ve Sözlesme Masraflarinin Tüketicinin Kredinin Kullanilmasi Öncesinde Mevcut Olan Mevduat Bakiyesinden Pesinen Tahsil Edildiginin Görüldügü/Bu Hususlar Dikkate Alinarak Hüküm Kurulmasi Gerektigi )

PESINEN TAHSIL ( Müsteri Hesap Özetleri Incelendiginde Çekilen Kredilerin Tamaminin Kredi Sözlesmelerine Konu Tasinmazlarin Saticilarina Havale Edildigi ve Sözlesme Masraflarinin Tüketicinin Kredinin Kullanilmasi Öncesinde Mevcut Olan Mevduat Bakiyesinden Pesinen Tahsil Edildiginin Görüldügü – Bu Hususlar Dikkate Alinarak Hüküm Kurulmasi Gerektigi )

TAHSIL EDILMEMIS OLAN MEBLAGIN IADESI ( Mahkemece Dosya Kapsamina Uygun Olmayan Tespitlere Dayali Bilirkisi Raporu Esas Alinarak Kendisinden Tahsil Edilmemis Bir Meblagi Tüketiciye Iade Etmek Davacinin Sebepsiz Zenginlesmesi Sonucunu Doguracagindan Bu Miktar Yönünden Davanin Reddine Karar Verilmesi Gerektigi – Hatali Degerlendirmeyle Verilen Direnme Karari Açiklanan Bu Degisik Gerekçe ve Nedenlerden Dolayi Bozulmasi Gerektigi )

4077/m. 6

DAVA : 1. Taraflar arasindaki “alacak” davasindan dolayi yapilan yargilama sonunda, Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesince ( Tüketici Mahkemesi sifatiyla) verilen davanin kabulüne iliskin karar davali vekilinin temyizi üzerine Yargitay (kapatilan) 13. Hukuk Dairesince yapilan inceleme sonunda bozulmus, Mahkemece Özel Daire bozma kararina karsi direnilmistir.

2. Direnme karari davali vekili tarafindan temyiz edilmistir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra geregi görüsüldü:

KARAR : I. YARGILAMA SÜRECI

Davaci Istemi:

4. Davaci vekili; müvekkilinin davali bankadan kullandigi konut kredileri çerçevesinde mevzuat hükümlerine aykiri kesinti ve tahsilat yapildigini, bankalarin faiz geliri disinda tüketiciden ancak hakli, makul ve belgelendirilmis giderlerini isteyebilecegini, bunun disinda tüketiciden kesinti yapilacagina iliskin sözlesme hükümlerinin yerlesik içtihatlarla haksiz sart olarak kabul edildigini ileri sürerek dosya masrafi, ipotek ücreti, ipotek fek ücreti, dosya ücreti, ekspertiz ücreti, erken kapama komisyonu, yapilandirma ve kredi plan degisiklik ücreti, kredi refinansman komisyonu gibi isimler altinda farkli tarihlerde kesilen haksiz bedellerin uzman bilirkisilerce tespitini ve tespit edilecek meblagin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile davalidan tahsiline karar verilmesini talep etmis; belirsiz alacak olarak 9.500,00TL üzerinden istenen dava degeri, bilirkisi incelemesi sonrasinda 11.291,97TL’ye yükseltilmistir.

Davali Cevabi:

5. Davali vekili; kesintilerin mevzuat ve sözlesme hükümlerine uygun oldugunu savunarak davanin reddini istemistir.

Mahkeme Karari:

6. Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin Tüketici Mahkemesi sifatiyla verdigi 03.02.2015 tarihli, 2014/403 E., 2015/69 K. sayili karari ile; davacidan kesilen ücretlerin gider olarak harcandigina dair davali tarafça herhangi bir gider makbuzu veya fatura ibraz edilmediginden yapilan kesintilerin gerçek bir hizmet karsiligi oldugunun ispatlanamadigi, gerçek bir hizmete dayanmayan ve haksiz sart niteligindeki kesintilerin yapilmasina iliskin sözlesme hükümlerinin davaciyi baglamayacagi, yapilan 8.521,14TL haksiz kesinti nedeniyle bilirkisi tarafindan hesaplandigi üzere 2.770,83TL fazladan faiz isletildigi, böylece davacidan haksiz olarak 11.291,97TL tahsil edildigi gerekçesiyle davanin kabulüne karar verilmistir.

Özel Daire Bozma Karari:

7. Yerel Mahkemenin yukarida belirtilen kararina karsi süresi içinde davali vekili temyiz isteminde bulunmustur.

8. Yargitay (kapatilan) 13. Hukuk Dairesinin 28.09.2015 tarihli, 2015/19853 E., 2015/27552 K. sayili karari ile; davali vekilinin sair temyiz itirazlari birinci bentte reddedilerek “… 2- Davaci eldeki dava ile kendisinden tahsil edilen islahen 11.291,97 TL’nin davalidan tahsilini istemis olup, mahkemece, davanin kabulüne karar verilmis ise de; davaci lehine hüküm altina alinan miktar içerisinde, konut kredisi ilk kullanildigi 17.11.2009 tarihinde yapilan 3.326,00 TL’lik kesinti bedeli ile konut kredisinin yeniden yapilandirildigi 10.12.2012 tarihinde yapilan 1.000,00 TL’lik kesinti bedeli nedeniyle fazladan 4.326,00 TL kredi çekildigi, bu bedel nedeniyle fazladan 2.770,83 TL kredi faizi ödemesi de bulunmaktadir. Ne var ki, bilirkisi raporunda hesaplanan ve “fazla faiz” olarak gösterilen 2.770,83 TL’nin, taraflar arasinda yapilan kredi sözlesmesine ve yasaya uygun oldugu anlasilmaktadir. O halde mahkemece, davali tarafça sözlesmeye ve yasaya uygun olarak davacidan tahsil ettigi 2.770,83 TL’lik faiz bedeline yönelik davanin reddine karar verilmesi gerekirken, yazili sekilde davanin tümden kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykiri olup, bozmayi gerektirir…” seklindeki gerekçeyle karar bozulmustur.

Direnme Karari:

9. Mahkemece 22.03.2016 tarihli, 2016/15 E., 2016/165 K. sayili karar ile; ilk karar gerekçelerinin yaninda, asli haksiz olan kesintinin fer’inin de haksiz olacagi, kredi miktari içerisine katilan ve haksiz oldugu tespit edilen bedeller üzerinden isletilen faizin de ödeme planindan düsülmesi ve tüketiciye iade edilmesi gerektigi belirtilerek direnme karari verilmistir.

Direnme Kararinin Temyizi:

10. Direnme karari süresi içinde davali vekili tarafindan temyiz edilmistir.

II. UYUSMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyusmazlik; tüketiciden dosya masrafi vb. isimler altinda haksiz olarak tahsil edilen bedellerin kredi sözlesmesi tutarina dâhil edilip faizi ile birlikte ödeme planina borç olarak yansitilmasi hâlinde söz konusu faiz tutarinin da haksiz kesintilerle birlikte tüketiciye iadesinin gerekip gerekmedigi noktasinda toplanmaktadir.

III. GEREKÇE

12. 4077 Sayili Tüketicinin Korunmasi Hakkinda Kanun’un 4822 Sayili Kanunla degisik 6. maddesiyle sözlesmelerdeki haksiz sartlar düzenlenmis olup buna göre satici ve saglayicinin tüketiciyle müzakere etmeden, tek tarafli olarak sözlesmeye koydugu, taraflarin sözlesmeden dogan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralina aykiri düsecek biçimde tüketici aleyhine dengesizlige neden olan sözlesme kosullari haksiz sart teskil eder ve tüketici için baglayici sayilmazlar. Tüketici kredileri sözlesmelerinde masraf ve komisyon gibi isimler altinda talepte bulunulacagina iliskin faiz disi haksiz gelir mahiyetindeki düzenlemeler somut olayin özelliklerine göre haksiz sart kapsaminda kalabilecektir. Bununla birlikte davali bankanin kredinin verilmesi ve yapilandirilmasi için zorunlu, makul ve belgeli masraflari tüketiciden isteyebilecegi de gözden kaçirilmamalidir.

13. Eldeki davada davali banka ve davaci tüketici arasinda imzalanan 17.11.2009 tarihli ilk konut kredisi sözlesmesinde 1.08 faiz üzerinden, 120 ay vade ile 73.150,00TL; 11.12.2012 tarihli ikinci sözlesmede ise, 0,76 faiz üzerinden, 36 ay vade ile 50.000,00TL tutarinda kredi verilmesi kararlastirilmistir. Taraflar arasindaki sözlesmelerin ekinde kredi masrafi olarak hangi kalemlerin, ne miktarda tahsil edilecegi yazilmis olup dosya ücreti, ekspertiz ve ipotek ücreti gibi isimler altinda istenen bu bedellerin dosya kapsamina göre tüketiciden haksiz olarak tahsil edildigi hususu asamalarda kesinleserek Hukuk Genel Kurulunun incelemesi disinda kalmistir.

14. Yargilama sirasinda alinan bilirkisi raporunda, masraf tutarlari kredi sözlesmesine eklenerek tüketicinin fazladan kredi çekmek durumunda kaldigi belirtilmis, söz konusu bedeller üzerinden sözlesmedeki 120-36 ay vade ve 1.08-0,76 faiz oranlari nispetinde yapilan hesaplama sonunda fazladan 2.770,83TL tahsil edilerek haksiz faiz geliri elde edildigi mütalaa edilmis; Yerel Mahkeme ile Özel Daire arasinda, haksiz sart olarak tahsil edilen bedellerin kredi tutarina yansiltilmasi hâlinde tüketiciden tahsil edilen faizin de iade edilmesinin gerekli olup olmadigi konusunda uyusmazlik dogmustur.

15. Ne var ki dosya içerisindeki ödeme planlarindan, taksitlerin yalnizca sözlesme bedelleri olan 73.150,00TL ve 50.000,00TL üzerinden hesaplandigi, kredi masraflarinin bu tutara eklenmedigi anlasilmaktadir. Müsteri hesap özetleri incelendiginde ise, çekilen kredilerin tamaminin kredi sözlesmelerine konu tasinmazlarin saticilarina havale edildigi, sözlesme masraflarinin tüketicinin kredinin kullanilmasi öncesinde mevcut olan mevduat bakiyesinden pesinen tahsil edildigi açikça görülmektedir. Hâl böyle olunca dosya kapsamina uygun olmayan tespitlere dayali bilirkisi raporu esas alinarak kendisinden tahsil edilmemis bir meblagi tüketiciye iade etmek davacinin sebepsiz zenginlesmesi sonucunu doguracagindan bu miktar yönünden davanin reddine karar verilmesi gereklidir.

16. Sonuç olarak hatali degerlendirmeyle verilen direnme karari açiklanan bu degisik gerekçe ve nedenlerden dolayi bozulmalidir.

SONUÇ : Açiklanan nedenlerle;

Davali vekilinin temyiz itirazlarinin kabulüyle direnme kararinin yukarida açiklanan degisik gerekçeyle 6100 Sayili Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 Sayili Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi geregince BOZULMASINA,

Istek hâlinde temyiz pesin harcinin yatirana geri verilmesine,

Ayni Kanun’un 440/III-1. maddesi uyarinca karar düzeltme yolu kapali olmak üzere 18.02.2021 tarihinde oybirligi ile kesin olarak karar verildi.

kazanci.com.tr