Fark ücret, İlave tediye fark alacakları ve ikramiyenin tahsili istemi, Sürekli işçi kadrosuna geçme
Fark ücret, İlave tediye fark alacakları ve ikramiyenin tahsili istemi, Sürekli işçi kadrosuna geçme
Davacinin davali isverene ait isyerinde alt isveren isçisi olarak çalisirken sürekli isçi kadrosuna geçtigini, 2019 yili ve sonrasinda davacinin ücretini düsürüldügünü ve ücretinin eksik ödedigini iddia ederek fazlaya iliskin haklari sakli kalmak kaydiyla fark ücret, ikramiye ve ilave tediye fark alacaklarinin davalidan tahsilini talep etmistir.
T.C.
YARGITAY
9. HUKUK DAIRESI
E. 2022/5485
K. 2022/6290
T. 18.5.2022
FARK ÜCRET IKRAMIYE VE ILAVE TEDIYE FARK ALACAKLARININ TAHSILI
Davacinin Ikramiye Alacagi Talebine En Yüksek Isletme Kredisi Faizi Uygulanmasinin Isabetsizligi/Ilave Tediye Alacaginin Ödeme Zamani Ise Cumhurbaskani Tarafindan Belirlenmekle Ödeme Için Tereddüde Yer Vermeyecek Sekilde Belirli Ya da Kesin Bir Vade Söz Konusu Olmadigindan Kendiliginden Temerrütün Gerçeklesmeyecegi – Davalinin Daha Önce Temerrüte Düsürüldügü Ispat Edilemediginden Hüküm Altina Alinan Alacaklara Arabuluculuk Son Tutanak Tarihinden Itibaren Faize Hükmedilmesi Gerektigi )
SÜREKLI ISÇI KADROSUNA GEÇME
Ücretin Düsürüldügü Iddiasina Dayali Fark Ücret Alacagi – Davalinin Daha Önce Temerrüte Düsürüldügü Ispat Edilemediginden Hüküm Altina Alinan Alacaklara Arabuluculuk Son Tutanak Tarihinden Itibaren Faize Hükmedilecegi
ARABULUCULUK DAVA SARTI
Fark Ücret alacagi Ikramiye – Arabuluculuk Son Tutanak Tarihinden Sonra Ihtilaf Konusu Olan Dava Tarihine Kadarki Alacaklar Yönünden Arabuluculuk Dava Sarti Yerine Getirilmediginden 30.03.2020-31.01.2021 Tarihleri Arasindaki Dönem Yönünden Davanin Dava Sarti Yoklugu Sebebiyle Usulden Reddine Karar Verilmesi Gerektigi
KHK-696/m.127
KHK-375/Geç.m.23
4857/m.34
6772/m.4
ÖZET :
Uyusmazlik, 696 Sayili KHK kapsaminda sürekli isçi kadrosuna geçirilen davaci isçinin, kadroya geçiste düzenlenen belirsiz süreli is sözlesmesi hükümlerine göre ücretinin tespiti ile talep edilen fark ücret alacaginin bulunup bulunmadigi ve hükmedilen alacaklara uygulanacak faiz noktasinda toplanmaktadir. Arabuluculuk son tutanak tarihinden sonra ihtilaf konusu olan dava tarihine kadarki alacaklar yönünden arabuluculuk dava sarti yerine getirilmemistir. Bu hâlde 30.03.2020-31.01.2021 tarihleri arasindaki dönem yönünden davanin dava sarti yoklugu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekir. Ilk Derece Mahkemesi kararinda, hükmedilen alacaklarin faiz baslangiç tarihlerine ve ikramiye alacagina uygulanacak faiz türüne yönelik hatali sekilde hüküm kuruldugu saptanmistir. 696 Sayili KHK ile 375 Sayili KHK’ya eklenen geçici 23. madde, kamuda sürekli isçi kadrosuna geçirilen isçilerin ücretlerinin tespitinde uygulanacak kurallari belirlemekte olup Yüksek Hakem Kurulu karariyla yürürlüge giren toplu is sözlesmesi davacinin 6356 Sayili Sendikalar ve Toplu Is Sözlesmesi Kanunu hükümlerine göre yararlandigi bir toplu is sözlesmesi degildir. Bu itibarla davacinin ikramiye alacagi talebine en yüksek isletme kredisi faizi uygulanmasi isabetsizdir. Keza Yüksek Hakem Kurulu karariyla imzalanan en son toplu is sözlesmesinin ikramiyeye iliskin hükmünde Isçilere Ocak ve Temmuz aylarinda 5’er günlük olmak üzere yilda toplam 10 günlük (5×2=10) ücretleri tutarinda ikramiye ödenir denilmekte olup is sözlesmesinin 7. maddesinde ise “isçiye yapilacak ödemelere iliskin hesap dönemi, her ayin 15’i ile bir sonraki ayin 14. günüdür” denilmektedir. Ilave tediye alacaginin ödeme zamani ise 6772 Sayili Kanun’un 4. maddesine göre Cumhurbaskani tarafindan belirlenmektedir. Bu açiklamalara göre ödeme için tereddüde yer vermeyecek sekilde belirli ya da kesin bir vade söz konusu olmadigindan kendiliginden temerrüt gerçeklesmeyecektir. Daireyerlesik uygulamasi uyarinca, isçi muaccel alacaklarini tek tek belirtmek kaydiyla ihtarname ile isvereni temerrüde düsürebilir. Söz konusu ihtarnamede alacak miktarlarinin belirtilmesi gerekmez. Dava tarihinden önce yürütülen arabuluculuk süreci sonucunda anlasma yapilamadigina dair düzenlenen son tutanak bu baglamda degerlendirildiginde dava konusu alacaklarin dava tarihinden önce arabuluculuk araciligiyla talep edilmesi karsisinda davali isverenin arabuluculuk son tutanak tarihi itibariyle temerrüde düstügünün kabulü gerekmektedir. Bu sonuç davali isverenin usulüne uygun davet edilmesine ragmen arabuluculuk görüsmelerine katilmadigi durumlarda da geçerlidir. Dolayisiyla, somut olayda davalinin daha önce temerrüte düsürüldügü ispat edilemediginden, Mahkemece hüküm altina alinan fark ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarina arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekir.
DAVA : Taraflar arasindaki alacak davasindan dolayi yapilan yargilama sonunda Ilk Derece Mahkemesince davanin kabulüne karar verilmistir.
Kararin davali Bakanlik tarafindan istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince basvurunun esastan reddine karar verilmistir.
Bölge Adliye Mahkemesi karari davali Bakanlik tarafindan temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz sarti ve diger usul eksiklikleri yönünden yapilan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip geregi düsünüldü:
KARAR : I. DAVA
Davaci vekili dava dilekçesinde; davacinin davali isverene ait isyerinde alt isveren isçisi olarak çalisirken 696 Sayili Kanun Hükmünde Kararname (696 Sayili KHK) kapsaminda sosyal haklari ve ücreti korunarak sürekli isçi kadrosuna geçtigini, 2019 yili ve sonrasinda davacinin ücretini düsürüldügünü ve ücretinin eksik ödedigini iddia ederek fazlaya iliskin haklari sakli kalmak kaydiyla fark ücret, ikramiye ve ilave tediye fark alacaklarinin davalidan tahsilini talep etmistir.
II. CEVAP
Davali vekili cevap dilekçesinde; zamanasimi defi ileri sürdüklerini, davanin belirsiz alacak davasi olarak açilamayacagini, davacinin sürekli isçi kadroya geçisi ve sonrasinda ücretine yapilan zamlarin usul ve kanuna uygun oldugunu, Yüksek Hakem Kurulu karari ile yürürlüge konulan toplu is sözlesmesi hükümlerinin uygulandigini, davacinin iddialarinin yerinde olmadigini beyanla haksiz ve yersiz açilan davanin reddini talep etmistir.
III. ILK DERECE MAHKEMESI KARARI
Ilk Derece Mahkemesi’nin yukarida tarih ve sayisi belirtilen karari ile davacinin 696 Sayili KHK kapsaminda sürekli isçi kadrosuna geçis yaptigi, kadroya geçis sirasinda imzalanan belirsiz süreli is sözlesmesinde asgari ücretin %14,4 fazlasi üzerinden ücret ödeneceginin açikça belirtildigi, davaciya is sözlesmesinde yazili ücret miktari üzerine uygulanacak zam oranlari dogrultusunda ödeme yapilmasi gerektigi, buna göre davacinin fark ücret alacagina hak kazandigi gerekçesiyle davanin kabulüne karar verilmistir.
IV. ISTINAF
A. Istinaf Yoluna Basvuranlar
Ilk Derece Mahkemesi’nin yukarida belirtilen kararina karsi süresi içinde davali vekili istinaf basvurusunda bulunmustur.
B. Istinaf Sebepleri
Davali vekili istinaf dilekçesinde; isçilerin ücret ve mali haklarinin belirlenmesinde 375 Sayili Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. Maddesi Uyarinca Idarelerce Sürekli Isçi Kadrolarina Geçirilen Isçilerin Ücret ile Diger Mali ve Sosyal Haklarinin Belirlenmesinde Esas Alinacak Toplu Is Sözlesmesi Hükümleri’nin uygulanmasi gerektigini, buna göre 02.04.2018 tarihinden geçerli olmak üzere bu kapsamdaki isçilerin günlük brüt ücretine % 4 zam yapilacagi, takip eden dönemlerde de Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligi (ÇSGB) ‘ nin yazisindaki zamlarin uygulanacagi, ancak kadroya geçmeden önce 01.01.2018 den itibaren alt isveren tarafindan veya baska bir sekilde ücret artisi yapilmasi halinde bu artisin % 4’ten mahsup edileceginin belirtildigini, ücret bordrolarindan açikça anlasilacagi üzere davacinin 2018 yilindaki ücreti korunarak bu ücretin üzerine % 4’lük zam yapildigini, herhangi bir ücret indirimine gidilmedigini belirterek Ilk Derece Mahkemesi kararinin kaldirilmasina ve davanin reddine karar verilmesini talep etmistir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarida tarih ve sayisi belirtilen karari ile kadroya geçis sirasinda imzalanan sözlesmenin 7. maddesinde davacinin ücretinin asgari ücretin %14,4 fazlasi olarak belirlendigi, fark ücret alacaklarinin is sözlesmesi ile 375 Sayili KHK’nin geçici 23. maddesi uyarinca esas alinacak toplu is sözlesmesine göre hesaplandigi gerekçesiyle davali istinaf basvurusunun esastan reddine karar verilmistir.
V. TEMYIZ
A. Temyiz Yoluna Basvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarida belirtilen kararina karsi süresi içinde davali vekili temyiz isteminde bulunmustur.
B. Temyiz Sebepleri
Davali vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdügü sebepleri tekrar ederek kararin bozulmasini talep etmistir.
C. Gerekçe
1. Uyusmazlik ve Hukuki Nitelendirme
Uyusmazlik, 696 Sayili KHK kapsaminda sürekli isçi kadrosuna geçirilen davaci isçinin, kadroya geçiste düzenlenen belirsiz süreli is sözlesmesi hükümlerine göre ücretinin tespiti ile talep edilen fark ücret alacaginin bulunup bulunmadigi ve hükmedilen alacaklara uygulanacak faiz noktasinda toplanmaktadir.
2. Ilgili Hukuk
1.696 Sayili KHK’nin 127. maddesiyle 375 Sayili KHK’nin geçici 23. maddesi.
2. 4857 Sayili Is Kanunu’nun 34. maddesi geregince gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz orani uygulanmasi gerekir.
3.7036 Sayili Is Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesinin birinci fikrasi uyarinca; Kanuna, bireysel veya toplu is sözlesmesine dayanan isçi veya isveren alacagi ve tazminati ile ise iade talebiyle açilan davalarda, arabulucuya basvurulmus olmasi dava sarti olarak düzenlenmistir.
Ayni maddenin ikinci fikrasina göre; Arabulucuya basvurulmadan dava açildiginin anlasilmasi hâlinde herhangi bir islem yapilmaksizin davanin dava sarti yoklugu sebebiyle usulden reddine karar verilir.
3. Degerlendirme
1. Taraflarin iddia, savunma ve dayandiklari belgelere, uyusmazligin hukuki nitelendirilmesi ile uygulanmasi gereken hukuk kurallarina, dava sartlarina, yargilamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarina ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davali Saglik Bakanligi vekilinin asagidaki bentlerin kapsami disindaki temyiz itirazlari yerinde görülmemistir.
2. Somut uyusmazlikta davaci vekili, 696 Sayili KHK’nin 127. maddesiyle 375 Sayili KHK’ya eklenen geçici 23. maddesi kapsaminda 02.04.2018 tarihinde sürekli isçi kadrosuna geçirilen davaci isçi ile davali arasinda geçis esnasinda düzenlenen belirsiz süreli is sözlesmesinin 7. maddesinde aylik ücretin düzenlendigi, ancak Idare tarafindan bu oran dikkate alinmaksizin temel ücretin hatali belirlendigi ve davaciya eksik ödeme yapildigi iddiasiyla arabulucuya basvurulmustur. Dosya kapsamindan arabuluculuk sürecinin anlasamama ile sonuçlanmasi üzerine, 30.03.2020 tarihli son tutanak dava dilekçesine eklenmek suretiyle 04.02.2021 tarihinde dava açildigi anlasilmaktadir.
3. Arabuluculuk faaliyetinin, taraflarin anlasamadigina iliskin düzenlenen son tutanak tarihinden önce muaccel olan alacaklar için gerçeklestirildigi açiktir. Ancak Ilk Derece Mahkemesince hükme esas alinan ve davacinin islahina dayanak olusturan bilirkisi raporundaki hesaplamalar 31.01.2021 tarihine kadar yapilmistir.
4. Arabuluculuk son tutanak tarihinden sonra ihtilaf konusu olan dava tarihine kadarki alacaklar yönünden arabuluculuk dava sarti yerine getirilmemistir. Bu hâlde 30.03.2020-31.01.2021 tarihleri arasindaki dönem yönünden davanin dava sarti yoklugu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekir iken yazili sekilde hüküm kurulmasi yerinde degildir.
5. Ilk Derece Mahkemesi kararinda, hükmedilen alacaklarin faiz baslangiç tarihlerine ve ikramiye alacagina uygulanacak faiz türüne yönelik hatali sekilde hüküm kuruldugu saptanmistir. 696 Sayili KHK ile 375 Sayili KHK’ya eklenen geçici 23. madde, kamuda sürekli isçi kadrosuna geçirilen isçilerin ücretlerinin tespitinde uygulanacak kurallari belirlemekte olup Yüksek Hakem Kurulu karariyla yürürlüge giren toplu is sözlesmesi davacinin 6356 Sayili Sendikalar ve Toplu Is Sözlesmesi Kanunu hükümlerine göre yararlandigi bir toplu is sözlesmesi degildir. Bu itibarla davacinin ikramiye alacagi talebine en yüksek isletme kredisi faizi uygulanmasi isabetsizdir. Keza Yüksek Hakem Kurulu karariyla imzalanan en son toplu is sözlesmesinin ikramiyeye iliskin hükmünde Isçilere Ocak ve Temmuz aylarinda 5’er günlük olmak üzere yilda toplam 10 günlük (5×2=10) ücretleri tutarinda ikramiye ödenir denilmekte olup is sözlesmesinin 7. maddesinde ise “isçiye yapilacak ödemelere iliskin hesap dönemi, her ayin 15’i ile bir sonraki ayin 14. günüdür” denilmektedir. Ilave tediye alacaginin ödeme zamani ise 6772 Sayili Kanun’un 4. maddesine göre Cumhurbaskani tarafindan belirlenmektedir. Bu açiklamalara göre ödeme için tereddüde yer vermeyecek sekilde belirli ya da kesin bir vade söz konusu olmadigindan kendiliginden temerrüt gerçeklesmeyecektir.
6. Dairemizin yerlesik uygulamasi uyarinca, isçi muaccel alacaklarini tek tek belirtmek kaydiyla ihtarname ile isvereni temerrüde düsürebilir. Söz konusu ihtarnamede alacak miktarlarinin belirtilmesi gerekmez. Dava tarihinden önce yürütülen arabuluculuk süreci sonucunda anlasma yapilamadigina dair düzenlenen son tutanak bu baglamda degerlendirildiginde dava konusu alacaklarin dava tarihinden önce arabuluculuk araciligiyla talep edilmesi karsisinda davali isverenin arabuluculuk son tutanak tarihi itibariyle temerrüde düstügünün kabulü gerekmektedir. Bu sonuç davali isverenin usulüne uygun davet edilmesine ragmen arabuluculuk görüsmelerine katilmadigi durumlarda da geçerlidir. Dolayisiyla, somut olayda davalinin daha önce temerrüte düsürüldügü ispat edilemediginden, Mahkemece hüküm altina alinan fark ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarina arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken yazili sekilde karar verilmesi bozmayi gerektirir.
SONUÇ : Açiklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, Ilk Derece Mahkemesi kararina karsi istinaf basvurusunun esastan reddine iliskin Bölge Adliye Mahkemesi kararinin ORTADAN KALDIRILMASINA,
Ilk Derece Mahkemesi kararinin yukarida yazili sebepten dolayi BOZULMASINA,
Dosyanin karari veren Ilk Derece Mahkemesine, bozma kararinin bir örneginin karari veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.05.2022 tarihinde oybirligiyle karar verildi.
kazanci.com.tr