Haksız Sicil notu verilen çalışana tazminat talebi
Haksız Sicil notu verilen çalışana tazminat talebi
Bankalar basta olmak üzere kurumsal isyerlerinde, çalisanlarin performansina göre sicil notlari tutuluyor. Bu notlar, çalisanlarin kariyerleri açisindan belirleyici olabiliyor. Sicil notu konusundaki subjektif degerlendirmeler birçok çalisani magdur edebiliyor.
Yargitay’in (9. Hukuk Dairesi, Esas No: 2021/1317, Karar No: 2021/5702) bu konuda vermis oldugu karar, çalisanlara verilen keyfi sicil notlari konusunda emsal olusturacak.
Yargitay’in kararina konu davada bir banka çalisani, sube yönetmenligine yükselmek için 2011 yilinda banka içinde açilan sinava girmek için basvuruda bulundu. Sinava girecek kisiler listesinde ismi çikmayinca 2010 yili sicil amirinin “Üst unvan yeterliligi yoktur” seklinde sicil notu vermesi nedeniyle sinava kabul edilmedigini ögrendi. Bunun üzerine sicil notunun iptali için dava açti. Ankara 14. Is Mahkemesi, isçinin, sicil notu için iptal davasi açamayacagi gerekçesiyle davayi reddetti.
Temyiz basvurusu üzerine dosyayi inceleyen Yargitay 9. Hukuk Dairesi, sicil notu isçinin kidem, unvan ve terfi gibi özlük haklarinda degisiklige yol açtigindan isin esasina girilerek karar verilmesi gerektigini belirterek yerel mahkemenin kararini bozdu. Basvuruyu ikinci kez inceleyen yerel mahkeme, davaci isçinin yükselme sinavina girmesine engel oldugu, objektif esaslara dayanmadigi gerekçesiyle 2010 yilinda verilen sicil notunu iptal etti. Yerel mahkemenin bu karari Yargitay’da 2016 yilinda onandi.
SICIL NOTU IPTAL OLUNCA MANEVI TAZMINAT DAVASI AÇTI
Banka çalisani davaci, sicil notunun iptaline iliskin mahkeme kararinin Yargitay’da onanarak kesinlesmesinin ardindan bu kez de maddi ve manevi tazminat davasi açti. Kendisine karsi yapilan uygulamanin mesleki onur ve itibarini zedeledigini, magduriyet yasadigini, ruhsal ve bedensel dengesinin alt üst oldugunu, psikolojisinin bozuldugunu ve kisilik haklarina agir saldiri niteligindeki islem nedeniyle manevi ve maddi olarak yiprandigini iddia eden banka çalisani, 100 bin lira manevi tazminat, bin lira da maddi tazminat talebinde bulundu.
BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI ÇALISAN ALEYHINE KARAR VERDI
Yerel mahkeme, olumsuz sicil notunun daha sonra iptal edilmis olmasina ragmen, arada geçen sürede davaci çalisanin is ve sosyal çevresine karsi zor durumda kaldigi, mesleki onur ve itibarinin zedelendigi, magduriyet yasadigi, manen zarar gördügü gerekçesiyle manevi tazminat talebini kismen kabul etti.
Bankanin itirazi üzerine dosyayi inceleyen bölge adliye mahkemesi ise “Davaci çalisana karsi objektif davranilmadigi veya kasitli olarak üst unvan için yeterliligi yoktur görüsü bildirildigine dair delil bulunmadigi” gerekçesiyle yerel mahkemenin kararini bozdu.
YARGITAY MANEVI TAZMINATA HÜKMETTI
Yerel mahkeme kararini iki tarafin da temyiz etmesi üzerine bu dosya da Yargitay 9. Hukuk Dairesi’ne geldi. Yargitay kararinda, davaci çalisanin geçmis 9 yillik sicil notu ortalamasi 95.6 oldugu halde, 2010 yilinda 85 verildigi, önceki sicil notlarinin tamaminda “Bir üst görev yapma yetenegi vardir” seklinde görüs bildirilmesine karsin, performans amirlerinden birinin “yoktur” görüsü vermesinin yükselme sinavina girmesine engel oldugu kaydedildi.
Kararda, manevi tazminata hükmedilebilmesi için mevzuata aykiri olan eylem ve islemi sonucunda seref ve haysiyetin rencide edilmesi, kisilik haklarina bir saldirinin bulunmasi gibi manevi varlikta agir bir sarsilma ve dengesizlik olusmasi gerektigi belirtildi. Olumsuz sicil notunun daha sonra iptal edilmesine ragmen, isçinin banka içindeki pozisyonu, daha önceki sicil notlari, bankada çalisma süresi gibi etkenler göz önüne alindiginda arada geçen sürede davacinin is ve sosyal çevresine karsi zor durumda kaldigi, mesleki onur ve itibarinin zedelendigi, magduriyet yasadigi, manen zarar gördügü, bu nedenle makul bir oranda manevi tazminat talebinin kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatali oldugu belirtildi.
Yargitay’in bu kararinin ardindan dosya yeniden yerel is mahkemesince incelenerek manevi tazminat karari verilecek. (Ahmet Kivanç / HaberTürk)
—
T.C.
Yargitay
9. Hukuk Dairesi
2021/1317 E. , 2021/5702 K.
Içtihat Metni
BÖLGE ADLIYE
MAHKEMESI : … 7. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK
ILK DERECE
MAHKEMESI : … 43. Is Mahkemesi
Taraflar arasinda görülen dava sonucunda verilen kararin, temyizen incelenmesi davaci vekili tarafindan istenilmekle, temyiz talebinin süresinde oldugu anlasildi. Dava dosyasi için Tetkik Hakimi tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, geregi konusulup düsünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davaci Isteminin Özeti:
Davaci vekili, müvekkilinin davali bankada 27.03.1989 tarihinde çalismaya basladigini, sirasiyla sistem operatör yardimcisi, bilgisayar isletmeni, sef yardimcisi, servis yetkilisi, yönetmen yardimcisi olarak bankanin farkli birimlerinde uzun süre çalistigini, davali banka görevde yükselme için sinav sistemini uyguladigini, müvekkilininde 2011 yilindaki sinava, yönetmenlige yükselebilmek için basvuruda bulundugunu, ancak listede ismi çikmayinca konuyu arastirdiginda ise 2010 yili sicil amirinin üst unvan yeterliligi için yoktur görüsü nedeniyle sinava kabul edilmedigini ögrendigini, bunun üzerine … 14. Is Mahkemesinin 2011/443 esas, sayili dosyasiyla dava açarak iptal talebinde bulundugunu, önce mahkeme tarafindan iptal talebi isçinin sicil notu için iptal davasi açamayacagi nedeniyle reddedildigini, temyiz yoluna basvuruldugunu ve Yargitay 9.Hukuk Dairesince de sicil notu, isçinin kidem, unvan ve terfi gibi özlük haklarinda degisiklige yol açacagindan bahisle isin esasina girilerek uyusmazlik hakkinda karar verilmesi gerektigini belirlemekle yerel mahkeme kararinin bozulmasi üzerine yerel mahkemece yeniden 2014/2036 esasina kaydi yapilmakla ve verilen kararla davacinin yükselme sinavina girmesine engel oldugu, objektif esaslara dayanmadigi gerekçesiyle müvekkilinin 2010 yili sicil notunun iptaline karar verildigini ve verilen kararin Yargitay 9. Hukuk Dairesinin 26.09.2016 gün, 2016/1967 esas, 2016/16632 karar, sayili ilami ile onanarak kesinlestigini, müvekkiline yapilan uygulamanin davacinin mesleki … ve itibarini zedeledigini, magduriyet yasadigini, ruhsal ve bedensel dengeleri alt üst oldugunu, psikolojisinini bozuldugunu ve kisilik haklarina agir saldiri niteligindeki islem nedeniyle manevi ve maddi olarak yiprandigini iddia ederek fazlaya iliskin hakki sakli kalmak kaydiyla, manevi tazminat talebinden 100.000,00 TL, maddi zararindan 1.000,00 TL olmak üzere toplam 101.000,00 TL tazminatlarinin olay tarihinden itibaren isleyecek yasal faizleriyle birlikte davalidan tahsiline yargilama gideri ve vekalet ücretinin davaliya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmistir.
Davali Cevabinin Özeti:
Davali vekili; davacinin iddialarinin yersiz oldugunu ileri sürerek herhangi bir maddi kaybi bulunmadigini, manevi zarara ugratilmadigini savunarak davanin reddine karar verilmesini talep etmistir.
Ilk Derece Mahkeme Kararinin Özeti:
Mahkemece, davaciya verilen olumsuz sicil notunun daha sonra iptal edilmis olmasina ragmen, arada geçen sürede davacinin is ve sosyal çevresine karsi zor durumda kaldigi, mesleki … ve itibarinin zedelendigi, magduriyet yasadigi, manen zarar gördügü gerekçesiyle manevi tazminat talebinin kismen kabulüne, maddi tazminat talebinin ise reddine karar verilmistir.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararinin Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince, davali tarafindan davaciya objektif davranilmadigi veya kasti olarak üst unvan için yeterliligi yoktur görüsü bildirildigine dair delil bulunmadigi gerekçesiyle davaci vekilinin istinaf basvurusunun reddine, davali vekilinin istinaf talebinin esastan kabulüne karar verilmistir.
Istinaf Basvurusu :
Ilk Derece Mahkemesinin kararina karsi taraf vekilleri ayri ayri istinaf basvurusunda bulunmustur.
Temyiz Basvurusu :
Karari yasal süresi içerisinde davaci vekili temyiz etmistir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazilara toplanan delillerle kararin dayandigi kanuni gerektirici sebeplere göre, davacinin asagidaki bendin kapsami disinda kalan temyiz itirazlari yerinde degildir.
2-Somut uyusmazlikta, davaci olumsuz sicil notu nedeniyle görevde yükselme sinavina girmesinin engellendigi gerekçesiyle maddi -manevi tazminat talebinde bulunmustur. Olumsuz sicil notunun iptali için davaci tarafindan açilan davada ilk derece mahkemesince davacinin davali bankada çalistigi süre içerisinde, son on yilin sicil degerlendirme notlarinin 9 yillik ortalamasinin 95,6 oldugu, 2010 yili sonunda doldurulan sicil notunun ise 85 oldugu, 2001 yilindan bu yana bir üst görev yapma yetenegi vardir ibaresi yer alirken performans amirlerinden birinin yoktur görüsü vermesinin yükselme sinavina girmesine engel oldugu, sicillerin objektif esaslara göre düzenlenmesi gerektigi, 2010 yili sicil notunun 85 olmasinin objektif esaslara uymadigi gibi gerekçesinin de belirtilmedigi, davacinin isteminin yerinde oldugu gerekçesiyle sicil notunun iptaline dair verilen karar Dairemizin 26/09/2016 tarih 2016/21967 esas 2016/16632 karar sayili karari ile onanmistir. Davaci sicil notunun iptali istemine iliskin yargilamanin sona ermesinden sonra eldeki dava ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmustur. Manevi tazminata hükmedilebilmesi için mevzuata aykiri olan eylem ve islemi sonucunda seref ve haysiyetin rencide edilmesi, kisilik haklarina bir saldirinin bulunmasi gibi manevi varlikta agir bir sarsilma ve dengesizlik olusmasi gerekir. Davaciya verilen olumsuz sicil notunun daha sonra iptal edilmis olmasina ragmen, davacinin banka içindeki pozisyonu, daha önceki sicil notlari, bankada çalisma süresi gibi etkenler göz önüne alindiginda arada geçen sürede davacinin is ve sosyal çevresine karsi zor durumda kaldigi, mesleki … ve itibarinin zedelendigi, magduriyet yasadigi, manen zarar gördügü anlasilmakla makul bir oranda davacinin manevi tazminat talebinin kabulü gerekirken reddine karar verilmesi hatalidir.
SONUÇ: Temyiz olunan Ilk Derece Mahkemesi kararinin ve bu karara karsi istinaf basvurusunu esastan kabul eden Bölge Adliye Mahkemesi kararinin, yukarida yazili sebepten dolayi BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanin karari veren Bölge Adliye Mahkemesine, bozma kararinin bir örneginin ise Ilk Derece Mahkemesine gönderilmesine, pesin alinan temyiz karar harcinin istek halinde ilgiliye iadesine 08/03/2021 tarihinde oy birligi ile karar verildi.