Vasiyetnameye Evlenme şartı konulabilir mi? Vasiyetnamede Evlenme şartı Hukuki mi?

Muris tarafindan vasiyetnameye konulan bu sart, bir kisinin en temel haklarindan olan evlenme hakkina bir sinir getirmesi nedeni ile, hukuka aykiri sart kapsamindadir.

T. C.

Yargitay

3. Hukuk Dairesi        

2015/11226 E.  ,  2016/5063 K.

Içtihat Metni

MAHKEMESI :ASLIYE HUKUK MAHKEMESI

Taraflar arasindaki vasiyetnamenin iptali ve tenkis davasinin mahkemece yapilan yargilamasi sonucunda, davanin reddine yönelik olarak verilen hükmün, durusmali olarak incelenmesi davacilar vekili tarafindan istenilmekle; daha önceden belirlenen, 22/03/2016 tarihli durusma günü için yapilan tebligat üzerine; temyiz eden davaci vekili Av…. geldi. Karsi taraf davali vekili Av. … geldi. Açik durusmaya baslandi ve hazir bulunanlarin sözlü açiklamalari dinlenildikten sonra isin incelenerek karara baglanmasi için baska güne birakilmasi uygun görüldügünden, belli gün ve saatte dosyadaki bütün kagitlar okunarak, Tetkik Hakiminin açiklamalari dinlenip, geregi düsünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacilar vekili delikçesinde, müvekkilleri olan davacilarin, murisin ilk esinden olma çocuklari, davalinin ise murisin ikinci esi oldugunu, murisin el yazili bir vasiyetname düzenleyerek, tasinmazini da davaliya biraktigini, ancak vasiyetnamenin murisin tasarruf ehliyeti bulunmadigi zamanda yapildigini, murise… Dr….. Hastanesinde yatarken depresif kisilik bozuklugu ve panik atak teshisi konuldugunu, psikiyatrik ilaç tedavisi gördügünü, hatta ölümünden bir gün önce…. Devlet Hastanesi Psikiyatri servisine müracaat edildigini, murise daha önceki verilen psikiyatrik ilaçlarinin da dozu artirildigini, zaten vasiyetnamenin tanzim tarihinden bir hafta sonra da murisin öldügünü, dolayisiyla murisin ruh sagligi ve fiil ehliyetinin vasiyetnamenin düzenlenmesine engel durumda oldugunu, iptali istenen vasiyetnamede bu vasiyetim esimin evlenmemesi sartiyla geçerlidir ibaresi oldugunu, bu sartin hukuka ve ahlaka aykiri oldugunu, bu nedenlerle … Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/687 Esas sayili dosyasina kayit edilen 16.06.2012 tarihli murise ait el yazili vasiyetnamenin tamaminin iptaline, vasiyetnamenin iptal edilmemesi durumunda davacilarin yasal sakli hisseleri oraninda vasiyetnamenin tenkisine karar verilmesini talep ve dava etmistir.

Davali vekili cevap dilekçesinde, murisin vasiyetname düzenleme tarihinde fiil ehliyetine haiz bulundugunu, murisin asil arzusunun TMK 240.maddesinde yazili oldugu üzere, esinin, eski yasantisini devam ettirme arzusu oldugunu beyan ederek davanin reddine karar verilmesini dilemistir.

Mahkemece, davaya konu vasiyetnamenin sahitler huzurunda yapildigi ve bastan asagi vasiyetçinin el yazisi ile yaziligi ve imzalandigi; yil, ay ve gün gösterildigi ve 4721 sayili TMK’nin aradigi sartlari haiz ve vasiyetnamenin geçerli oldugu, vasiyetnamede konulan sartin ise vasiyetnameyi geçersiz hale getirmedigi, bu durumda ancak sartin geçersiz oldugu ve böylece somut olayda dava konusu vasiyetnamenin iptali kosullarinin olusmadigi; davaci vekilinin, tenkis isteginden de yargilama sirasinda feragat ettigi gerekçesi ile davanin reddine karar verilmis, verilen bu hüküm süresi içinde davacilar vekili tarafindan temyiz edilmistir.

Dava konusu uyusmazlik, ehliyetsizlik ve vasiyetnamede kararlastirilan sartin, hukuka ve ahlaka aykiri oldugu iddiasina dayali olarak açilan vasiyetnamenin iptali ve tenkis talebinden kaynaklanmaktadir. Yargilama sirasinda, davaci vekili tenkise iliskin talebinden feragat etmistir.

TMK 557.maddesinde, vasiyetnamenin iptali sebepleri sinirli olarak sayilmistir. Bunlar; 1- Ehliyetsizlik, 2- Vasiyetnamenin yanilma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapilmis olmasi, 3- Tasarrufun içeriginin baglandigi kosullar veya yüklemelerin hukuka veya ahlaka aykiri olmasi, 4- Tasarrufun kanunda öngörülen sekillere uyulmadan yapilmis olmasi olarak dört tanedir.

Murisin, islem tarihinde fiil ehliyetine haiz bulunup bulunmadigina iliskin olarak Adli Tip Kurumundan rapor alinmis, bu raporun incelenmesinden, murisin vasiyeti düzenledigi tarihte fiil ehliyetine haiz oldugu anlasildigindan dolayi, ehliyetsizlik iddiasina dayali olarak, vasiyetnamenin iptali talebine iliskin verilen red kararinda bir isabetsizlik görülmemistir.

Ancak, dosyada mevcut ve dava konusu el yazili vasiyetnamenin incelenmesinden; Vasiyetnameye muris tarafindan Bu vasiyetim esimin evlenmemesi sarti ile geçerlidir seklinde bir sart konuldugu görülmüstür.

4721 sayili Türk Medeni Kanunu’nun ölüme bagli tasarruflarin çesitlerini düzenleyen 515. maddesinde …Mirasbirakan, ölüme bagli tasarruflarini kosullara veya yüklemelere baglayabilir. Tasarruf hüküm ve sonuçlarini dogurdugu andan itibaren, her ilgili kosul veya yüklemenin yerine getirilmesini isteyebilir. Hukuka veya ahlâka aykiri kosullar ve yüklemeler, iliskin bulunduklari tasarrufu geçersiz kilar. Anlamsiz veya yalniz baskalarini rahatsiz edici nitelikte olan kosullar ve yüklemeler yok sayilir. hususu düzenlenmistir.
6098 sayili Türk Borçlar Kanunu’nun Yasak Kosullar baslikli 176. maddesinde ise Bir kosul, hukuka veya ahlaka aykiri bir yapma veya yapmama fiilini saglamak amaciyla konulmussa, bu kosula bagli hukuki islem kesin olarak hükümsüzdür… düzenlemesine yer verilmistir.

Tüm bu yasal mevzuat göz önüne alindiginda, muris tarafindan vasiyetnameye konulan bu sart, bir kisinin en temel haklarindan olan evlenme hakkina bir sinir getirmesi nedeni ile, hukuka aykiri sart kapsamindadir.

Dolayisiyla; bu sartin, TMK 557/3 maddesi geregince, hukuka aykiri bir sart olmasi nedeni ile, yapilan vasiyetname de geçerliligini yitirmis bulunmaktadir.

Öyle ise mahkemece, bu ilkeler gözetilerek, muris tarafindan düzenlenen el yazili vasiyetnamenin, TMK 557/3 maddesi geregince iptaline karar verilmesi gerekirken, yanilgili degerlendirme sonucu davanin reddine karar verilmesi dogru görülmemis, bozmayi gerektirmistir.

SONUÇ: Yukarida açiklanan esaslar gözönünde tutulmaksizin yazili sekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazlari bu nedenlerle yerinde oldugundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi geregince BOZULMASINA, Yargitay durusmasinda vekille temsil edilen davaci taraf için durusma tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlik Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre takdir edilen 1.350 TL vekalet ücretinin davalidan alinip davaci tarafa verilmesine ve pesin alinan temyiz harcinin istek halinde temyiz edene iadesine, 04.04.2016 tarihinde oybirligiyle karar verildi.